کتاب گروتسک در عکاسی (نشر کتاب پرگار)

کتاب گروتسک در عکاسی اثر آلن داگلاس کولمن

آیا «زشتی» می‌تواند منبع «زیبایی» باشد؟ آیا «ناهنجاری» می‌تواند روایتگر «حقیقتی» عمیق‌تر از «کمال» باشد؟ کتاب پیشِ رو، «گروتسک در عکاسی»، تألیف اندیشمند برجستهٔ حوزهٔ هنرهای بصری آلن داگلاس کولمن، با ترجمهٔ دقیق و حساس سودابه شایگان است بدیع و تأمل‌برانگیز به این پرسش‌های دیرینه.

این اثر در قطع وزیری، ۱۵۶ صفحه و با کاغذ تحریر مرغوب توسط انتشارات کتاب پرگار منتشر شده است و یکی از معدود منابع تخصصی در زبان فارسی دربارهٔ «زیبایی‌شناسی گروتسک» در «عکاسی» به شمار می‌رود. «گروتسک» از دل تاریخ هنر اروپا، از نقاشی‌های غارگونه و کمدی‌های رومی، راه خود را به قاب «دوربین» گشود؛ جایی که «بدن»، «چهره» و «واقعیت» دچار «دگرگونی» و «آشنایی‌زدایی» می‌شوند. کولمن در این کتاب نشان می‌دهد که چگونه «عکاسان آوانگارد» از «گروتسک» به‌مثابه یک «سلاح نقد اجتماعی» استفاده کرده‌اند.

آثاری که بدن را «تکه‌تکه» می‌کنند، چهره را «کاریکاتور» وار می‌سازند یا اشیاء روزمره را به «هیولاهایی خاموش» تبدیل می‌کنند، همگی در این کتاب تحلیل می‌شوند. مفاهیمی چون «بدن‌هراسی»، «واقعیت تلخ»، «کمدی سیاه بصری»، «فراواقعی» و «مکاشفه از طریق زشتی» از کلیدواژه‌های اصلی این اثر هستند.

سودابه شایگان با ترجمهٔ روان و تخصصی خود، مفاهیم پیچیدهٔ «فلسفهٔ هنر»، «نشانه‌شناسی تصویر» و «روانکاوی لاکانی» را در بافت «عکاسی معاصر» به زبانی قابل‌فهم برای مخاطب فارسی‌زبان تبدیل کرده است. مطالعهٔ این نوبت چاپ اول برای «عکاسان هنری»، «پژوهشگران مطالعات فرهنگی»، «جامعه‌شناسان هنر»، «منتقدان سینما و تئاتر» و تمام کسانی که به «حاشیه‌ها»، «ناهنجاری‌ها» و «سایه‌روشن‌های دنیای تصویر علاقه دارند، ضروری است.

«جلد شومیز» و «قطع وزیری» مناسب، این کتاب تجربهٔ خواندنی عمیق و ماندگار را فراهم می‌کند. «گروتسک در عکاسی» فقط یک عنوان نیست؛ دعوتی است برای مواجهه با «بخش ممنوعهٔ تصویر»، برای دیدن «زیبایی در دل هیولا» و برای فهمیدن این حقیقت که گاهی «ناقص‌ترین قاب» «صادق‌ترین روایت» را از «وضعیت بشر» به تصویر می‌کشد.