کتاب عکاسی در پساآرمانشهر: نگاهی به آثار رابرت فرانک و دایان آربوس در آمریکای دهه 50 و 60 (نشر کتاب پرگار)

کتاب عکاسی در پساآرمانشهر اثر وحید طباطبایی 

کتاب «عکاسی در پساآرمانشهر» نوشته‌ی وحید طباطبایی، بدون نیاز به مترجم، مستقیماً به زبان فارسی تألیف شده و توسط ناشر «کتاب پرگار» منتشر گردیده است. این اثر در قطع رقعی، با نوع جلد شومیز و کاغذ بالکی، در نوبت چاپ اول و در ۲۰۸ صفحه در دسترس مخاطبان قرار گرفته است. آمریکای دهه‌های ۱۹۵۰ و ۱۹۶۰ میلادی را غالباً با چهره‌ای از پساآرمانشهر می‌شناسند: دورانی که رویای رویای آمریکایی با واقعیت‌های تلخ جنگ سرد، تبعیض نژادی، فقر پنهان، انطباق‌زدگی و اضطراب وجودی درهم آمیخته بود.

در چنین بستری است که آثار رابرت فرانک و دایان آربوس، دو عکاس بزرگ تاریخ، به بیانی بی‌پروا از زخم‌های زیر پوست جامعه‌ی به‌ظاهر شکوفا تبدیل می‌شوند. نویسنده در این کتاب نشان می‌دهد که عکاسی در این دوره دیگر نه ابزاری برای ثبت افتخارات ملی و نه رسانه‌ای برای تبلیغ آرمانشهر مدرن، بلکه آیینه‌ای برای بازنمایی ناهماهنگی، انزوا، غربت و مرگ در دل وفور نعمت است. رابرت فرانک با کتاب ماندگار «آمریکایی‌ها» تصویری از جاده‌ها، پرچم‌ها، سالن‌های سینمای نیمه‌مشغول و چهره‌های خسته ارائه داد که هرگز با کلیشه‌های موفقیت آمیز هماهنگ نبود.

دایان آربوس نیز با نگاهی مستقیم و بی‌پرده به سوژه‌های به حاشیه رانده‌شده آدم‌های عجیب، دگرباش، دوقلوها، کودکان نقاب‌دار و ساکنان حاشیه‌ی جامعه مرز بین عادی و غیرعادی را برای همیشه فرو ریخت. وحید طباطبایی در این کتاب، با رویکردی تحلیلی و بینارشته‌ای، آثار این دو عکاس را در نسبت با مفاهیمی چون پساآرمانشهر، وجودگرایی، جامعه‌ی نمایشی و نقد فرهنگ مصرفی واکاوی می‌کند.

او به این پرسش پاسخ می‌دهد که چرا عکاسی در بزنگاه تاریخی دهه‌های ۵۰ و ۶۰ میلادی به رسانه‌ای اعتراضی و تأمل‌برانگیز تبدیل شد و چگونه فرانک و آربوس مسیر عکاسی مستند را برای همیشه تغییر دادند. این کتاب برای همه‌ی عکاسان، دانشجویان تاریخ هنر، جامعه‌شناسی بصری و هر کسی که به دنبال درک پیوند میان تصویر و ایدئولوژی در دوران پساآرمانشهر است، منبعی ارزشمند و خواندنی خواهد بود.