کتاب آموزش هنر در دبستان (نشر سمت)

کتاب آموزش هنر در دبستان اثر هلن دالوندی

آموزش هنر در دوران کودکی، نه یک فعالیت حاشیه‌ای یا تفننی، بلکه یکی از اساسی‌ترین و تأثیرگذارترین ابعاد پرورش و رشد همه‌جانبه‌ی کودکان به‌شمار می‌رود. هنر، با زبانی فرازبانی و جهانی، به کودکان امکان می‌دهد تا احساسات، اندیشه‌ها و تجربیات خود را به‌گونه‌ای بیان کنند که گاه واژه‌ها از بیان آن ناتوان‌اند. نقاشی، سفال‌گری، موسیقی، نمایش و سایر گونه‌های هنری، نه فقط خلاقیت و تخیل را در کودکان شکوفا می‌سازند، بلکه به تقویت مهارت‌های شناختی، حرکتی، عاطفی و اجتماعی آن‌ها نیز یاری می‌رسانند.

کتاب «آموزش هنر در دبستان» تألیف هلن دالوندی، یکی از جامع‌ترین و کاربردی‌ترین منابع در این حوزه است که با زبانی ساده و روان، به معلمان، مربیان و والدین نشان می‌دهد چگونه می‌توان هنر را به‌عنوان ابزاری کارآمد در فرآیند آموزش و یادگیری به کار گرفت. این اثر که در قطع وزیری و با ۲۲۳ صفحه تدوین شده، حاصل سال‌ها تجربه و تدریس مؤلف در زمینه‌ی آموزش هنر به کودکان است. هلن دالوندی، با رویکردی عملی و گام‌به‌گام، به معرفی روش‌ها، تکنیک‌ها و فعالیت‌های متنوع هنری پرداخته که قابلیت اجرا در محیط کلاس و دبستان را دارند. از نقاشی و طراحی با مواد گوناگون گرفته تا سفال‌گری، کلاژ، چاپ، بافت و حتی نمایش خلاق، همگی در این کتاب با توضیحات دقیق و مثال‌های عینی ارائه شده‌اند.

او همچنین به مبانی نظری آموزش هنر، از جمله نظریه‌های رشد و یادگیری در کودکان و نیز به مراحل تحول هنری از دیدگاه صاحب‌نظرانی چون ویکتور لوونفلد پرداخته و نشان داده است که چگونه می‌توان این نظریه‌ها را در عمل به کار بست. آنچه بر غنای این کتاب می‌افزاید، توجه ویژه‌ی آن به نیازهای رشدی و روان‌شناختی کودکان در سنین دبستان است. مؤلف به‌خوبی درک کرده است که آموزش هنر در این دوره، نباید صرفاً بر تولید اثر هنریِ زیبا متمرکز باشد، بلکه هدف اصلی، فرآیند خلق و ابراز وجود است. او همچنین بر نقش معلم به‌عنوان تسهیل‌گر و راهنما تأکید دارد و راهکارهایی برای ایجاد فضایی امن، حمایت‌گر و الهام‌بخش در کلاس درس ارائه می‌دهد. این نگاه کودک‌محور و فرآیندگرا، کتاب را به منبعی ممتاز برای تمام کسانی که با آموزش کودکان سروکار دارند، تبدیل کرده است.

انتشار این کتاب توسط سازمان مطالعه و تدوین کتب علوم انسانی دانشگاه‌ها (سمت)، نشان‌دهنده‌ی جایگاه علمی و آموزشی آن برای دانشجویان رشته‌های آموزش ابتدایی، هنر و روان‌شناسی تربیتی است. جلد شومیز و کاغذ تحریر این مجلد، مطالعه‌ی مکرر و بهره‌مندی از فعالیت‌های عملی آن را برای معلمان و مربیان آسان ساخته است. در روزگاری که نظام‌های آموزشی جهان، بیش از پیش به اهمیت هنر در پرورش انسان‌هایی خلاق، نقاد و متعادل پی برده‌اند، این کتاب، راهنمایی ارزشمند برای تحقق این هدف والا در مدارس ایران به‌شمار می‌رود.