کتاب روش های پیشرفته آماری در تحلیل داده های باستان شناختی (نشر سمت)

کتاب روش های پیشرفته آماری در تحلیل داده های باستان شناختی اثر کمال‌الدین نیکنامی

باستان‌شناسی مدرن، دیگر صرفاً به کاوش‌های میدانی و توصیف اشیاء تاریخی محدود نمی‌شود. این دانش در دهه‌های اخیر با بهره‌گیری از روش‌های کمی و تحلیلی، گام‌های بلندی در جهت تبدیل شدن به علمی دقیق‌تر، نظام‌مندتر و مبتنی بر شواهد آماری برداشته است. حجم عظیم داده‌های حاصل از کاوش‌ها، بررسی‌های سطحی، تحلیل‌های آزمایشگاهی و مستندسازی محوطه‌ها، نیازمند روش‌هایی کارآمد برای پردازش، تحلیل و تفسیر است تا پژوهشگران بتوانند به پرسش‌های اساسی درباره رفتار انسانی، الگوهای استقراری، تحولات فرهنگی و تعاملات جوامع باستانی پاسخ دهند.

کتاب پیش‌رو که حاصل سال‌ها تدریس و تحقیق کمال‌الدین نیکنامی، از برجسته‌ترین باستان‌شناسان و متخصصان حوزه باستان‌شناسی کمی و روش‌شناسی در ایران، به نگارش درآمده، گامی اساسی در جهت آموزش نظام‌مند این مهارت‌های ضروری محسوب می‌شود. این اثر که در قطع وزیری و با زبانی دقیق و آموزشی تدوین شده، به بررسی جامع روش‌های پیشرفته آماری و کاربرد آنها در تحلیل داده‌های باستان‌شناختی می‌پردازد. مؤلف محترم با رویکردی گام‌به‌گام و کاربردی، به تبیین مبانی آماری، روش‌های نمونه‌گیری، آزمون‌های فرضیه، تحلیل‌های چندمتغیره، روش‌های خوشه‌بندی و طبقه‌بندی، تحلیل فضایی، و کاربرد نرم‌افزارهای تخصصی در پردازش داده‌های باستان‌شناختی پرداخته است.

در حقیقت، این کتاب پاسخی به نیاز روزافزون جامعه علمی کشور به منبعی جامع و بومی در زمینه تحلیل داده‌های باستان‌شناختی و کاربرد آمار در علوم انسانی است که تاکنون خلأ آن به‌شدت احساس می‌شد. از ویژگی‌های برجسته این اثر می‌توان به ارائه مثال‌های عینی از پروژه‌های باستان‌شناختی ایران، بهره‌گیری از داده‌های واقعی، ارائه تمرین‌های عملی در هر فصل، و همچنین پرهیز از پیچیدگی‌های غیرضروری ریاضی اشاره کرد که مفاهیم آماری را برای مخاطب علوم انسانی قابل‌درک می‌سازد.

کتاب برای دانشجویان و پژوهشگران رشته‌های باستان‌شناسی، مردم‌شناسی، تاریخ و جغرافیا، همچنین تمامی علاقه‌مندان به پژوهش‌های میدانی و تحلیل داده‌های کمی در علوم اجتماعی، منبعی کاربردی و راهگشا محسوب می‌شود. مطالعه این اثر، مخاطب را با ابزارهای نوین تحلیلی آشنا ساخته و توانایی او را در تفسیر علمی یافته‌های باستان‌شناختی به طور چشمگیری ارتقا می‌بخشد. بی‌تردید، این کتاب گامی مؤثر در جهت اعتلای سطح پژوهش‌های باستان‌شناسی کشور و همگامی با جریان‌های علمی روز جهان خواهد بود.