کتاب سکه های ایران در دوره ی اسلامی: از آغاز تا برآمدن سلجوقیان (نشر سمت)

کتاب سکه های ایران در دوره ی اسلامی اثر دکتر حسن رضائی باغ‌بیدی

سکه‌ها به عنوان یکی از مهم‌ترین و گویاترین اسناد تاریخی، همواره نقشی بی‌بدیل در شناخت تحولات سیاسی، اقتصادی، هنری و مذهبی جوامع ایفا کرده‌اند. این قطعات کوچک فلزی، نه تنها ابزار مبادله اقتصادی، بلکه آیینه‌ای تمام‌نما از باورها، مناسبات قدرت، سیر تحول خط و نگارگری، و حتی روابط خارجی حکومت‌ها به شمار می‌روند. در میان مناطق جهان اسلام، ایران به دلیل تنوع حکومت‌ها، غنای فرهنگی و تداوم سنت‌های کهن، از جایگاهی ویژه در سکه‌شناسی اسلامی برخوردار است.

کتاب پیش‌رو که حاصل سال‌ها تحقیق و بررسی نظام‌مند دکتر حسن رضائی باغ‌بیدی، از برجسته‌ترین پژوهشگران حوزه سکه‌شناسی و باستان‌شناسی ایران، به نگارش درآمده، مرجعی جامع و بی‌نظیر در این عرصه محسوب می‌شود. این اثر حجیم که در قطع رحلی و با زبانی دقیق و تخصصی تدوین شده، به بررسی تحولات سکه‌های ایران در دوره اسلامی از آغاز فتوحات اعراب تا برآمدن سلجوقیان می‌پردازد. مؤلف محترم با تکیه بر منابع معتبر تاریخی و مطالعه هزاران نمونه سکه از موزه‌ها و مجموعه‌های داخلی و خارجی، به تبیین جنبه‌های گوناگون این حوزه، از جمله سیر تحول نقوش، خطوط، اوزان، عیارها، ضرابخانه‌ها و نمادهای مذهبی و سیاسی حاکم بر سکه‌ها پرداخته است.

در حقیقت، این کتاب پاسخی به نیاز جامعه علمی کشور به منبعی جامع در زمینه مطالعات سکه‌شناختی و تاریخ اقتصادی-سیاسی ایران دوران میانه است که تاکنون خلأ آن به شدت احساس می‌شد. از ویژگی‌های بارز این اثر می‌توان به رویکرد تاریخی-تطبیقی، ارائه تصاویر متعدد و باکیفیت از نمونه‌های شاخص، و همچنین جدول‌ها و نمودارهای تحلیلی اشاره کرد که درک روند تحولات را برای مخاطب تسهیل می‌نماید. کتاب نه تنها برای دانشجویان و پژوهشگران رشته‌های باستان‌شناسی، تاریخ و هنرهای اسلامی به عنوان منبعی درسی و پژوهشی کاربرد دارد، بلکه برای کلکسیونرها، موزه‌داران و تمامی علاقه‌مندان به میراث فرهنگی و خط و نگارگری ایرانی-اسلامی، اثری راهگشا و ارزشمند خواهد بود.

مطالعه این مجموعه، خواننده را با روند شکل‌گیری و تکامل نظام پولی ایران در دوران اسلامی آشنا ساخته و درک عمیق‌تری از جایگاه سکه به عنوان سندی ماندگار از تاریخ هنر ایران ارائه می‌دهد.