کتاب قالیچه های امروزی مشرق زمین (نشر سمت)

کتاب قالیچه های امروزی مشرق زمین اثر امیت آیلند

قالیچه‌های مشرق‌زمین، از دیرباز تاکنون، نه تنها به‌عنوان پوشش‌هایی گرم و نرم برای کف‌ها، بلکه به‌مثابه آیینه‌های تمام‌نمای فرهنگ، هنر، باورها و هویت مردمان این سرزمین‌ها، جایگاهی والا و بی‌ بدیل در تمدن بشری داشته‌اند. از طرح‌های اسلیمی و ختایی، گره‌های هندسی و نقوش جانوری و انسانی گرفته تا رنگ‌های شگفت‌انگیز و طبیعی که هرکدام، روایتی از ذوق و ظرافت هنرمندان را با خود به همراه دارند، فرش‌ها و قالیچه‌ها، همواره یکی از ارزشمندترین و تأثیرگذارترین دستاوردهای هنری و صنعتی فرهنگ‌های کهن بوده‌اند. اما این هنر، هرگز در گذشته‌ی خود متوقف نمانده و در دوران معاصر نیز، با رویکردهای تازه، مواد نوین و نگاه‌های خلاقانه‌ی هنرمندان، مسیر تحولی پویا و شگفت‌انگیز را پیموده است.

کتاب «قالیچه‌های امروزی مشرق‌زمین» تألیف امیت آیلند، با ترجمه‌ی روان و دقیق دکتر عبدالکریم عطارزاده و لیلا سادات میرزمانی دهکردی، مرجعی جامع، پژوهشی و مستند است که با نگاهی نو و تحلیلی، به بررسی سیر تحول و نوآوری‌های قالیچه‌سازی در کشورهای شرقی، به‌ویژه ایران، هند، پاکستان، افغانستان، ترکیه و چین، در عصر حاضر می‌پردازد و دریچه‌ای نو به سوی شناخت عمیق‌تر از این هنر-صنعت ارزشمند می‌گشاید. آنچه این اثر ۲۷۳ صفحه‌ای با قطع وزیری را به منبعی کم نظیر و ارزشمند در ادبیات هنر و صنایع دستی ایران تبدیل کرده، رویکردی ساختارمند، تطبیقی و نوگرایانه به قالیچه‌های معاصر مشرق‌زمین است.

مؤلف با تکیه بر مطالعات میدانی، مصاحبه با هنرمندان و صنعتگران برجسته، و تحلیل نمونه‌های شاخص از نمایشگاه‌ها و مجموعه‌های معتبر جهانی، خواننده را با جریان‌های نوین در طراحی و تولید قالیچه‌ها آشنا می‌سازد و نشان می‌دهد که چگونه هنرمندان امروزی، با حفظ اصالت و هویت بومی، از طرح‌های سنتی فاصله گرفته و به سمت خلق آثاری با رویکردهای مدرن و انتزاعی، استفاده از رنگ‌های غیرطبیعی و جسورانه، تکنیک‌های بافت جدید و حتی کاربرد مواد و الیاف ترکیبی، حرکت کرده‌اند.

همچنین، کتاب به‌تفصیل به معرفی و تحلیل سبک‌های نوظهور در قالیچه‌سازی ایران و کشورهای همجوار پرداخته و نشان می‌دهد که چگونه این تحولات، نه تنها به غنای بصری و هنری این دستبافته‌ها افزوده، بلکه زمینه‌های جدیدی برای بازاریابی و صادرات این محصولات در عرصه‌ی جهانی فراهم آورده است. از دیگر مباحث ارزشمند این کتاب، بررسی جایگاه قالیچه‌های امروزی در دکوراسیون داخلی و طراحی مدرن است. مؤلف به‌خوبی نشان می‌دهد که چگونه این آثار هنری، با تطبیق با فضاهای معماری امروزی، از خانه‌های مدرن تا فضاهای اداری و هتل‌های لوکس، توانسته‌اند جایگاه خود را به‌عنوان عنصری هنری و کاربردی در زندگی معاصر حفظ کنند.

همچنین، کتاب به مباحث اقتصادی و اجتماعی این صنعت، از جمله چالش‌های پیش‌روی تولیدکنندگان، رقابت با قالیچه‌های ماشینی، تأثیر گردشگری بر بازار و نقش زنان در جوامع روستایی به‌عنوان هنرمندان این عرصه، پرداخته و تصویری جامع از وضعیت امروز قالیچه‌سازی مشرق‌زمین ارائه می‌دهد.

این کتاب، با برخورداری از تصاویر رنگی متعدد از قالیچه‌های معاصر، و زبانی علمی و روان، برای دانشجویان و پژوهشگران هنرهای تجسمی، صنایع دستی، فرش، تاریخ هنر و مطالعات فرهنگی، و همچنین هنرمندان، طراحان و تمام علاقه‌مندان به قالیچه‌های شرقی، منبعی ارزشمند و الهام‌بخش محسوب می‌شود. کاغذ تحریر و جلد شومیز، مطالعه‌ای دلپذیر و ماندگار را برای مخاطبان فراهم آورده است.