کتاب هنرهای اسلامی (ادبیات، موسیقی، نمایش، تجسمی) (نشر فرهنگستان هنر)

کتاب هنرهای اسلامی اثر آنه ماری شیمل، آمنون شیلوه، یاکوب ام. لانداو، الگ گرابار

هنر اسلامی، با گستردگی و تنوع شگفت انگیز خود، همواره یکی از غنی ترین و پرمعناترین عرصه های تمدن بشری بوده است.

کتاب پیش رو، با عنوان «هنرهای اسلامی (ادبیات، موسیقی، نمایش، تجسمی)»، اثری است جامع و چندوجهی که با همکاری جمعی از برجستهترین صاحب نظران این حوزه، به کاوش در ابعاد گوناگون این هنر والا پرداخته است. مترجم ارجمند، جناب ولی الله کاووسی، با ترجمه ای دقیق و شیوا، این مجموعه جستارها را در اختیار مخاطب فارسی زبان قرار داده تا از رهگذر آن، با چشم اندازی وسیع و میان رشته ای از هنر در تمدن اسلامی آشنا گردد.

آنچه این اثر را در میان متون مشابه ممتاز می سازد، تنوع موضوعی و رویکرد تطبیقی نویسندگان در تبیین نسبت هنر با معنویت و زیبایی شناسی اسلامی است. نویسندگان این کتاب، هر یک به سهم خویش، به بررسی یکی از حوزه های هنر اسلامی پرداخته و نشان داده اند که چگونه این هنرها، علیرغم تنوع ظاهری، در یک چارچوب جهانبینی مشترک ریشه دارند.

آنه ماری شیمل، با نگاهی عرفانی به ادبیات و شعر اسلامی، آمنون شیلوه به واکاوی موسیقی و جایگاه آن در فرهنگ اسلامی، یاکوب ام. لانداو به بررسی هنرهای نمایشی و الگ گرابار به تحلیل ژرفکاوانه هنرهای تجسمی و معماری اسلامی پرداخته اند. این تنوع رویکردها، به مخاطب امکان میدهد تا درک کند که چگونه مفاهیم بنیادینی چون توحید، تنزیه و تقدیس، در تمامی شاخه های هنر اسلامی جاری و ساری است و هر یک از این هنرها، به گونه ای، جلوهای از اسماء و صفات الهی را بازنمایی می کند.

مؤلفان همچنین به تعامل هنر اسلامی با فرهنگهای مختلف و تأثیرپذیری آن از سنتهای پیشین و نیز تأثیرگذاری آن بر هنر جهان پرداخته اند. این مجلد، مرجعی است ارزشمند برای پژوهشگران، دانشجویان و علاقه مندان به مطالعات اسلامی، تاریخ هنر، ادبیات، موسیقی و مطالعات فرهنگی که به دنبال درکی جامع و عمیق از هنر در تمدن اسلامی هستند. مطالعه این اثر، فرصتی است برای تأمل در باب وحدت در عین کثرت و شناخت پیوندهای ناگسستنی میان هنر و دین در فرهنگ اسلامی. باشد که این جستارها، زمینه ساز مباحثی پربار در حوزه هنر اسلامی ایران گردد و به غنای گفتمان نظری این عرصه بیفزاید.