کتاب مبانی نظری مرمت: بناها و بافت های تاریخی (نشر جمال هنر)

کتاب مبانی نظری مرمت اثر محمد رجبی

مرمت و حفاظت از بناها و بافت‌های تاریخی، یکی از حساسترین، تخصصی‌ترین و درعین‌حال ضروری‌ترین حوزه‌های دانش میراث فرهنگی به‌شمار می‌رود. بناهای تاریخی، نه‌تنها یادگارهایی از معماری و هنر گذشتگان هستند، بلکه هویت، فرهنگ و تاریخ یک ملت را در خود جای داده‌اند و حفظ و انتقال آنها به نسل‌های آینده، مسئولیتی خطیر و انکار ناپذیر بر دوش کارشناسان و پژوهشگران این حوزه است. اما هرگونه اقدام مرمتی، بدون پشتوانه‌ی نظری و فلسفی مستحکم، نه‌تنها نمی‌تواند به حفظ اثر کمک کند، بلکه ممکن است به تخریب یا تحریف آن نیز منجر شود. شناخت مبانی نظری مرمت، از جمله اصول، رویکردها، منشورهای بین‌المللی، چارچوب‌های اخلاقی و روش‌شناسی‌های علمی، پایه‌واساس هرگونه فعالیت مرمتی موفق است.

کتاب مبانی نظری مرمت بناها و بافت‌های تاریخی نوشته‌ی محمد رجبی، یکی از پژوهشگران، مدرسان و متخصصان برجسته‌ی حوزه‌ی مرمت و میراث فرهنگی، پاسخی جامع، علمی و فلسفی به نیاز دانشجویان، پژوهشگران و فعالان این عرصه برای درک عمیق از مبانی نظری مرمت است. این اثر که توسط موسسه انتشاراتی جمال هنر منتشر گردیده، با زبانی فارسی و ساختاری آموزشی-پژوهشی، در قطعی وزیری و با کیفیتی مطلوب بر روی کاغذ تحریر، به مرجعی ماندگار و بی‌نظیر برای دانشجویان رشته‌های مرمت، معماری، باستان‌شناسی و تمامی علاقه‌مندان به حفاظت از میراث فرهنگی و تاریخی تبدیل شده است.

آنچه این کتاب را از سایر منابع مشابه در حوزه‌ی مرمت متمایز می‌سازد، رویکرد فلسفی، تحلیلی و جامع آن به مبانی نظری مرمت و حفاظت از بناهای تاریخی است. مؤلف با تکیه بر سال‌ها تحقیق، تدریس و تجربه‌ی عملی در پروژه‌های مرمتی شاخص، و با بهره‌گیری از منابع معتبر داخلی و بین‌المللی، مجموعه‌ای ۲۵۰ صفحه‌ای را گردآوری کرده است که از تعریف و چیستی مرمت، سیر تحول رویکردهای مرمتی از دوران رنسانس تا امروز، معرفی منشورها و میثاق‌های بین‌المللی (منشور ونیز، منشور آتن، منشور کراکوف و ...)، اصول اخلاقی و ارزش‌شناختی در مرمت، تا مباحث پیشرفته‌تری چون مرمت پایدار، مرمت شهری، مشارکت اجتماعی در حفاظت، و نیز چالش‌های معاصر مرمت بناها و بافت‌های تاریخی در ایران و جهان را به شکلی شفاف، عمیق و قابل‌درک پوشش می‌دهد.

جلد شومیز و قطع وزیری این کتاب، حمل و استفاده‌ی روزمره‌ی آن را در کتابخانه‌های تخصصی و مراکز علمی آسان می‌سازد. یکی از نقاط قوت برجسته‌ی این اثر ارزشمند، بهره‌گیری از تحلیل‌های دقیق و کاربردی از نظریه‌های مختلف مرمت، ارائه‌ی نمونه‌های عینی از پروژه‌های مرمتی موفق و ناموفق، و نیز مقایسه‌ی رویکردهای مختلف نظری در مواجهه با بناهای تاریخی است که به مخاطب امکان می‌دهد تا با دیدی نقادانه و آگاهانه به موضوع مرمت بنگرد. مؤلف با ارائه‌ی تمرین‌های تحلیلی و سؤالات پژوهشی در انتهای هر فصل، به دانشجو و پژوهشگر کمک می‌کند تا مفاهیم را به‌خوبی درک کرده و توانایی تحلیل و تصمیم‌گیری در مواجهه با مسائل مرمتی را پیدا کند.

همچنین، پرداختن به مباحث به‌روزی چون مرمت دیجیتال، استفاده از فناوری‌های نوین در مستندسازی، نقش گردشگری پایدار در حفاظت از بافت‌های تاریخی، و نیز چالش‌های حقوقی و مدیریتی مرمت، از دیگر ویژگی‌های ارزشمند این کتاب است که آن را به منبعی جامع و به‌روز تبدیل کرده است.