کتاب امان الله طریقی (زندگی نامه و آثار عکاس و نقاش پرآوازه ی اصفهان 1380-1302) (چاپ و نشر نظر)

کتاب امان الله طریقی اثر پریسا دمندان

در میان چهره‌های ماندگار و تأثیرگذار هنر معاصر ایران، نام امان‌الله طریقی به عنوان یکی از پرآوازه‌ترین عکاسان و نقاشان اصفهان، با هنر، تاریخ و فرهنگ این شهر کهن پیوندی ناگسستنی دارد. او که بیش از نیم قرن با دوربین و قلم‌موی خود به ثبت زیبایی‌های شهر اصفهان و مردمانش پرداخت، میراثی گران‌ بها از تصاویر و نقاشی‌هایی بر جای گذاشت که امروز به عنوان اسنادی ارزشمند از تاریخ و هویت این سرزمین شناخته می‌شوند.

کتاب پیش رو، «امان‌الله طریقی (زندگی‌نامه و آثار عکاس و نقاش پرآوازهٔ اصفهان ۱۳۸۰-۱۳۰۲)»، تألیف ارزشمند پریسا دمندان، با ترجمهٔ روان حمید مرعشی، روایتی است جامع و خواندنی از زندگی، هنر و آثار این هنرمند بزرگ. این اثر در قطع رحلی بزرگ و با ۱۱۲ صفحه، به زبانی فارسی-انگلیسی، با جلد سخت و کاغذ گلاسه باکیفیت، گنجینه‌ای نفیس از تصاویر، نقاشی‌ها و اسناد تاریخی مربوط به طریقی و اصفهان را در دسترس پژوهشگران، دانشجویان و تمام علاقه‌مندان به هنرهای تجسمی، عکاسی، تاریخ و فرهنگ ایران قرار داده است. پریسا دمندان، که از پژوهشگران برجستهٔ حوزهٔ تاریخ هنر و میراث فرهنگی ایران به شمار می‌رود، در این کتاب با رویکردی روایی-تحلیلی و نگاهی موشکافانه، به روایت زندگی پرفرازونشیب امان‌الله طریقی پرداخته است.

این کتاب هنری و زندگینامه‌ای، از تولد طریقی در اصفهان و کودکی‌اش آغاز می‌کند و با عبور از دوران شکل‌گیری شخصیت هنری‌اش، فعالیت‌های عکاسی و نقاشی در اصفهان، تهران و خارج از کشور، تا سال‌های پایانی زندگی این هنرمند بزرگ در سال ۱۳۸۰ را روایت می‌کند. نویسنده با تکیه بر تسلط خود بر عکاسی، نقاشی، تاریخ هنر و مطالعات شهری، به تحلیل عمیقی از آثار طریقی می‌پردازد و نشان می‌دهد که چگونه او با دوربین و قلم‌موی خود، به ثبت لحظاتی از زندگی، معماری، آیین‌ها و چهره‌های اصفهان پرداخته است که امروز به عنوان گنجینه‌ای از حافظهٔ تاریخی و بصری این شهر باقی مانده‌اند.

نکتهٔ شایان توجه در این کتاب، رویکرد چندلایه و جامع دمندان در مواجهه با زندگی و آثار طریقی است. او طریقی را نه فقط یک عکاس یا نقاش، که به عنوان یک مورخ بصری، یک مستندساز اجتماعی و یک هنرمند متعهد به هویت و فرهنگ اصفهان معرفی می‌کند که با نگاهی عاشقانه و حساس، به ثبت و بازنمایی شهری پرداخته که خود بخشی از آن بود. این کتاب، که با همت مؤسسه فرهنگی پژوهشی چاپ و نشر نظر منتشر شده، با بازتولید باکیفیت از ده‌ها عکس و نقاشی از امان‌الله طریقی، به مخاطب امکان می‌دهد تا از نزدیک با آثار او آشنا شود و دریابد که چگونه رنگ، نور، ترکیب‌بندی و نگاه او، به زبانی بصری برای روایت تاریخ و فرهنگ اصفهان تبدیل شده است. ترجمهٔ روان حمید مرعشی نیز امکان دسترسی مخاطبان بین‌المللی را به این گنجینهٔ هنری و تاریخی فراهم ساخته است.

مطالعهٔ «امان‌الله طریقی»، سفری است در اعماق هنر، تاریخ و فرهنگ اصفهان؛ جایی که هر عکس و هر تابلو، روایتگر داستانی از شهر، مردم، آیین ها و روزگاری است که دیگر تکرار نخواهد شد. این کتاب، نه تنها یک مرجع ارزشمند برای دانشجویان و پژوهشگران هنر و تاریخ، بلکه دعوتی است به دیدن اصفهان با چشمی تازه‌تر؛ دریچه‌ای به جهانی که در آن، هنر و زندگی، عکاسی و نقاشی، حافظه و هویت در هم می‌آمیزند تا میراثی ماندگار برای آیندگان بیافرینند.