کتاب هنر مرمت و نگهداری سکه های باستانی (نشر پازینه)

کتاب هنر مرمت و نگهداری سکه‌های باستانی اثر حسین شریفی

کتاب پیش رو یکی از آثار تخصصی و کاربردی در حوزه حفاظت و مرمت اشیاء تاریخی است که به یکی از حساسترین و ضروری‌ترین موضوعات در سکه‌شناسی و موزه‌داری می‌پردازد. این اثر با قطع وزیری، جلد شومیز و کاغذ گلاسه، در ۱۱۲ صفحه، به‌عنوان یک راهنمای عملی و علمی، تمامی ابعاد مرتبط با نگهداری، حفاظت و مرمت سکه‌های باستانی را بررسی و طبقه‌بندی کرده است.

شریفی که از پژوهشگران و متخصصان حوزه سکه‌شناسی و مرمت اشیاء تاریخی است و پیشتر نیز ترجمه کتاب «ضرب جدید سکه‌های باستانی و روش شناخت سکه‌های اصلی و جعلی» را در کارنامه دارد، در این اثر، با تکیه بر دانش فنی و تجربیات عملی خود، به تحلیل روش‌های علمی و اصولی برای حفظ و احیای سکه‌های باستانی پرداخته است.

سکه‌های باستانی، به‌عنوان اسناد تاریخی و هنری ارزشمند، در معرض آسیب‌های متعددی از جمله خوردگی، اکسیداسیون، تنش‌های مکانیکی و عوامل محیطی قرار دارند. شریفی در این کتاب، با بررسی دقیق ساختار فلزی سکه‌ها، انواع خوردگی و عوامل تخریب، به ارائه روش‌های علمی و عملی برای حفاظت و مرمت آنها پرداخته است. او با تحلیل فرآیندهای شیمیایی و فیزیکی مؤثر بر سکه‌ها، به خواننده کمک می‌کند تا بتواند با بهره‌گیری از روش‌های مناسب، از تخریب بیشتر این اشیاء ارزشمند جلوگیری کرده و در صورت نیاز، آنها را مرمت نماید.

این رویکرد علمی و عملی، کتاب را به منبعی ارزنده برای موزه‌داران، کلکسیونرها، باستان‌شناسان و مرمتگران تبدیل کرده است. ساختار کتاب بر پایه روش‌شناسی مرمت و نگهداری طراحی شده است. فصول ابتدایی به معرفی ساختار فلزات سکه‌ها (طلا، نقره، مس، برنز و آلیاژهای مختلف)، انواع خوردگی و عوامل مخرب محیطی اختصاص دارد. در ادامه، مؤلف به تفکیک روش‌های حفاظت پیشگیرانه از جمله شرایط مناسب نگهداری (دما، رطوبت، نور و بسته‌بندی)، و نیز روش‌های مرمت فعال شامل پاک‌سازی مکانیکی و شیمیایی، تثبیت شیمیایی، جوشکاری و لحیم‌کاری، و نیز تکنیک‌های تکمیل و بازسازی پرداخته است.

بخش قابل‌ توجهی از کتاب نیز به معرفی ابزارها و مواد مورد نیاز برای مرمت سکه‌ها و نیز مطالعه تطبیقی روش‌های سنتی و مدرن اختصاص یافته است. همچنین، مؤلف به بررسی موارد خاص از جمله مرمت سکه‌های بسیار نازک، سکه‌های با نقوش ظریف و سکه‌های با خوردگی شدید پرداخته و راهکارهای عملی برای هر مورد ارائه داده است. از نقاط قوت و برجسته این کتاب، استفاده از تصاویر باکیفیت و گویا (به‌لطف کاغذ گلاسه) برای نمایش مراحل مختلف مرمت و نیز نمونه‌های قبل و بعد از مرمت است.

شریفی به‌درستی نشان می‌دهد که چگونه با بهره‌گیری از روش‌ های علمی و اصولی، می‌توان سکه‌های آسیب‌دیده را بدون وارد کردن آسیب بیشتر، احیا کرد. همچنین، توجه ویژه به حفاظت پیشگیرانه به‌عنوان بهترین روش برای جلوگیری از تخریب سکه‌ها، از دیگر مباحث ارزشمند این کتاب است. با وجود جلد شومیز، محتوای غنی و پژوهشی کتاب، آن را به منبعی راهگشا و ضروری برای پژوهشگران، موزه‌ داران و کلکسیونرها تبدیل کرده است. انتشار آن توسط نشر پازینه، گامی مؤثر در نظام‌مند کردن دانش مرمت اشیاء تاریخی در ایران محسوب می‌شود.