کتاب چشم درون: پرتره های مهرداد دفتری (نشر کارنامه)

کتاب چشم درون عکاس مهرداد دفتری

اثر پیشِ رو، دریچه‌ای است به جهان شگفت‌انگیز و ناگفته‌های هنر عکاسی، جایی که دوربین، نه‌تنها ابزاری برای ثبت واقعیت، که چشمی است برای دیدن آنچه از نگاه عادی پنهان می‌ماند. مهرداد دفتری، عکاس و هنرمند برجسته، در این کتاب ارزشمند، با نگاهی موشکافانه و شاعرانه به تحلیل گفتمان بصری حاکم بر آثار عکاسی پرداخته و نشان می‌دهد که چگونه هر قاب، هر نور و هر سایه، روایتی است از مناسبات پیچیده‌ی انسان با جهان پیرامون خویش. او به‌خوبی ترسیم می‌کند که عکاسی، نه‌تنها هنری برای ثبت، که زبانی است برای زیستن، دیدن و پرسش از اسرار بزرگ هستی.

مترجم ارجمند، علیرضا سیداحمدیان، با ترجمه‌ای روان و دقیق، این اثر ارزشمند را به فارسی‌زبانان تقدیم کرده است. آنچه این کتاب را از آثاری هم‌سان متمایز می‌سازد، التفات ویژه‌ی آن به زیبایی‌شناسی روایت بصری در عکاسی است. دفتری با تکیه بر سال‌ها تجربه‌ی عملی و نظری، نشان می‌دهد که چگونه یک عکاس با بهره‌گیری از زبان بصری منحصربه‌فرد خویش، می‌تواند چندصدایی را به قاب‌های خویش وارد ساخته و لایه‌های پنهان معنا را آشکار کند. او به مخاطب می‌آموزد که هر عکس، نه‌یک تصویر صرف، که روایتی است از نگاه عکاس به جهان؛ روایتی که در آن، واقعیت و خیال، عینیت و ذهنیت، در هم می‌آمیزند و جهانی نوین از معنا پدید می‌آورند.

در این مسیر، تاریخیت متن نقشی کلیدی ایفا می‌کند. دفتری به‌خوبی آگاه است که عکاسی، هرگز پدیده‌ای جدا از بستر فرهنگی و اجتماعی خویش نیست و از همین‌رو، با رویکردی تاریخی به واکاوی آثار عکاسی پرداخته و نشان می‌دهد که هر قاب، چگونه در بستر زمانه‌ی خویش شکل گرفته و چه تأثیری بر جریان‌های هنری پس از خود بر جای نهاده است. از دل این رویکرد تاریخی، مفهوم هویت فرهنگی به‌عنوان محور اصلی کتاب خودنمایی می‌کند. دفتری به‌خوبی ترسیم می‌کند که هنر عکاسی در ایران، نه‌یک پدیده‌ی وارداتی یا تقلیدی، که جلوه‌ای اصیل از هویت ایرانی در عرصه‌ی هنرهای تجسمی معاصر است.

این مجلد ۳۱۸ صفحه‌ای با ساختاری منسجم و تصاویری چشمنواز و باکیفیت، در قطع رحلی و با جلد سخت و کاغذ گلاسه، اثری ماندگار و ارزشمند برای عکاسان، هنرمندان، پژوهشگران، دانشجویان و تمامی علاقه‌مندان به هنر عکاسی است. کتابی که هر صفحه از آن، پرده‌ی دیگری از هنر دیدن و دیده شدن را پیش روی مخاطب می‌گشاید و او را به سفری بی‌نظیر در دنیای نور و سایه فرا می‌خواند؛ سفری که در آن، «چشم درون» می‌آموزد که چگونه از پس لنز دوربین، به عمق حقیقت نفوذ کند و زیبایی‌های پنهان جهان را به تماشا بنشیند.