کتاب سی و سه مبحث در اتنوموزیکولوژی (انتشارات پارت)

کتاب سی و سه مبحث در اتنوموزیکولوژی اثر برونو نتل

اتنوموزیکولوژی، یا موسیقی‌شناسی قومی، شاید برای بسیاری از ما نامی آشنا اما مبهم باشد. شاخه‌ای از دانش که تلاش می‌کند موسیقی را نه به عنوان یک پدیده‌ی صرفاً هنری، که به عنوان بخشی جدایی‌ناپذیر از فرهنگ، جامعه و زیست‌ جهان انسان‌ها بررسی کند.

کتاب «سی و سه مبحث در اتنوموزیکولوژی» نوشته‌ی برونو نتل، یکی از برجسته‌ترین چهره‌های این حوزه در جهان معاصر، مجموعه‌ای ارزشمند از مقالات و نوشته‌هایی است که طی سال‌ها فعالیت علمی او گردآوری شده‌اند. اثری که حالا با ترجمه‌ی روان و دقیق مریم قرسو، در دسترس مخاطبان فارسی‌زبان قرار گرفته است. نتل در این کتاب، با گستره‌ای از موضوعات، خواننده را به سفری در ابعاد مختلف موسیقی‌شناسی قومی میبرد.

از چیستی و تعریف اتنوموزیکولوژی و رابطه‌ی آن با انسان‌شناسی، تا بررسی موسیقی در فرهنگ‌های مختلف جهان، نقش پژوهشگر در مواجهه با جوامع مورد مطالعه، و تأثیر مدرنیته بر موسیقی‌های سنتی. یکی از نکات جالب‌توجه این کتاب، ساختار آن است. نویسنده با تکیه بر سال‌ها تجربه‌ی پژوهشی خود، سی و سه موضوع کلیدی را انتخاب کرده و هر کدام را در قالبی مستقل، اما در عین حال پیوسته با سایر مباحث، بررسی کرده است. این ساختار، خواندن کتاب را برای مخاطب‌هایی که شاید نتوانند آن را از اول تا آخر بخوانند، آسان می‌کند. این کتاب صرفاً یک اثر نظری محض نیست، بلکه نتل با ارائه‌ی مثال‌های عینی و اشاره به تجربیات پژوهشی خود در میان جوامع مختلف، مفاهیم انتزاعی را به مدد واقعیت‌های ملموس، شیرین و قابل فهم کرده است.

پرسش‌هایی بنیادین درباره‌ی اینکه «موسیقی چیست؟»، «مرزهای آن کجاست؟» و «چرا انسان‌ها در سراسر جهان موسیقی می‌سازند؟»، در این کتاب با نگاهی نقادانه و در عین حال روشن‌گرانه واکاوی شده‌اند. نتل که در طول دوران کاری خود، موسیقی فرهنگ‌های بسیار متفاوتی از جمله موسیقی ایرانی را نیز مطالعه کرده، رویکردی منعطف و غیرجانبدارانه نسبت به پدیده‌های موسیقایی دارد و همین ویژگی، اثر او را از بسیاری منابع مشابه متمایز میسازد.

ترجمه‌ی این اثر که در قطعی بزرگ و با کیفیت مطلوب چاپ و نشر پارت ارائه شده، راهگشای دانشجویان، پژوهشگران و علاقه‌مندان جدی به حوزه‌ی موسیقی‌شناسی و انسان‌شناسی هنر است. با توجه به حجم بالا و عمق مطالب، می‌توان گفت این کتاب، مرجعی جامع و ضروری برای کسانی است که می‌خواهند با سرفصل‌های اصلی اتنوموزیکولوژی آشنا شوند و درک عمیق‌تری از نسبت موسیقی با فرهنگ و جامعه پیدا کنند.

سی و سه مبحث برونو نتل، نه یک کتاب معمولی، که پنجره‌ای است به جهانی بزرگ و شگفت‌انگیز؛ جهانی که در آن موسیقی، زبان مشترک انسان‌ها در سراسر کره‌ی زمین است.