کتاب باستان شناسی ماد (نشر سمت)

کتاب باستان شناسی ماد اثر کاظم ملازاده

تاریخ ایران باستان، سرشار از تمدن‌ها و حکومت‌هایی است که هر یک نقشی تعیین‌کننده در شکل‌گیری هویت فرهنگی این سرزمین ایفا کرده‌اند. در میان این تمدن‌ها، ماد به عنوان اولین حکومت فراگیر ایرانی در فلات ایران، جایگاهی ویژه و در عین حال مبهم دارد. آگاهی‌های ما درباره این قوم کهن، تا پیش از این، عمدتاً بر پایه منابع نوشتاری یونانی و آشوری استوار بود، اما کاوش‌های باستان‌شناختی دهه‌های اخیر، افق‌های تازه‌ای در شناخت این دوره گشوده است.

کتاب پیش‌رو که حاصل سال‌ها پژوهش و کاوش میدانی کاظم ملازاده، از باستان‌شناسان برجسته و صاحب‌نظران حوزه باستان‌شناسی ایران، به نگارش درآمده، گامی اساسی در جهت بازخوانی و بازتعریف جایگاه تاریخی ماد محسوب می‌شود. این اثر که در قطع وزیری و با زبانی علمی و دقیق تدوین شده، به بررسی ابعاد گوناگون باستان‌شناسی ماد از جمله محوطه‌های شاخص، الگوهای سکونتی، ساختارهای معماری، سفال‌ها، اشیاء فلزی و دیگر یافته‌های مادی می‌پردازد.

مؤلف محترم با تکیه بر جدیدترین داده‌های باستان‌شناختی و رویکردی تحلیلی-تطبیقی، به تبیین ساختارهای اجتماعی، اقتصادی و سیاسی جامعه ماد و ارتباط آن با تمدن‌های همجوار، به ویژه آشور و اورارتو، پرداخته است. در حقیقت، این کتاب پاسخی به خلأ منابع معتبر و بومی در زمینه مطالعات دوره آهن و تاریخ جوامع پیشاهخامنشی در فلات ایران به شمار می‌رود که تاکنون به‌دقت و جامعیت کافی مورد بررسی قرار نگرفته بودند.

از ویژگی‌های برجسته این اثر می‌توان به رویکرد میدانی و تجربی، بهره‌گیری از مستندات باستان‌شناختی متعدد، و همچنین ارائه نقشه‌ها، تصاویر و جدول‌های تحلیلی اشاره کرد. کتاب برای دانشجویان و پژوهشگران رشته‌های باستان‌شناسی، تاریخ و مردم‌شناسی، همچنین تمامی علاقه‌مندان به شناخت ریشه‌های تمدن‌های کهن ایران، منبعی کاربردی و راهگشا محسوب می‌شود.

مطالعه این اثر، خواننده را با یکی از مهم‌ترین و تأثیرگذارترین دوره‌های تاریخ ایران باستان آشنا ساخته و درک عمیق‌تری از روند شکل‌گیری هویت ایرانی و نقش حفظ میراث فرهنگی در این مسیر تاریخی ارائه می‌دهد. بی‌تردید، این کتاب به عنوان مرجعی ماندگار در کتابخانه‌های تخصصی جایگاه ویژه‌ای خواهد یافت.