کتاب هنرهای کاربردی دورۀ اسلامی (نشر سمت)

کتاب هنرهای کاربردی دورۀ اسلامی اثر دکتر سید رسول موسوی حاجی، مازیار نیک‌بر

هنر اسلامی، با گستره جغرافیایی وسیع و تنوع بی‌نظیر خود، نه تنها در آثار شاخصی چون مساجد، کاخ‌ها و نسخ خطی تجلی یافته، بلکه در اشیاء و مصنوعات روزمره نیز به زیباترین شکل ممکن ظهور و بروز پیدا کرده است. این آثار که با عنوان هنرهای کاربردی شناخته می‌شوند، پلی میان زیبایی‌شناسی و کارکرد روزمره برقرار ساخته و نشان‌دهنده ذوق سلیم، مهارت فنی و بینش عمیق هنرمندان مسلمان در طول قرون متمادی هستند.

کتاب پیش‌رو که به قلم دکتر سید رسول موسوی حاجی و مازیار نیک‌بر، دو تن از پژوهشگران برجسته حوزه هنرهای اسلامی، به نگارش درآمده، گامی مؤثر در جهت معرفی نظام‌مند این گنجینه ارزشمند محسوب می‌شود. این اثر که در قطع وزیری و با زبانی روان و تخصصی تدوین شده، به بررسی ابعاد گوناگون هنرهای کاربردی دوره اسلامی از جمله سفالگری، شیشه‌گری، فلزکاری، منبت‌کاری، پارچه‌بافی و صحافی می‌پردازد. مؤلفان محترم با رویکردی تاریخی-تحلیلی و با بهره‌گیری از نمونه‌های شاخص موجود در موزه‌های داخلی و خارجی، به تبیین جنبه‌های فنی، تزئینی و نمادین این آثار پرداخته و تأثیر متقابل آن‌ها بر معماری اسلامی و تزئینات وابسته به معماری را به خوبی نمایان ساخته‌اند.

در حقیقت، این کتاب پاسخی به نیاز جامعه هنری و دانشگاهی به منبعی جامع در زمینه صنایع دستی اسلامی و شناخت جایگاه آن در تاریخ هنر ایران است. از ویژگی‌های بارز این اثر می‌توان به ساختار منسجم، بهره‌گیری از تصاویر متعدد و گویا، و همچنین رویکرد تطبیقی میان هنرهای کاربردی در مناطق مختلف جهان اسلام اشاره کرد. کتاب برای دانشجویان رشته‌های هنر، باستان‌شناسی، مرمت اشیاء تاریخی و تاریخ، همچنین هنرمندان و علاقه‌مندان به شناخت عمیق‌تر هنرهای سنتی ایران و اسلام، منبعی کاربردی و راه گشا محسوب می‌شود.

مطالعه این اثر، مخاطب را با ظرافت‌های بی‌نهایت آفرینش‌های هنری در بستر زندگی روزمره آشنا ساخته و درک عمیق‌تری از پیوند ناگسستنی میان زیبایی‌شناسی و کاربرد در فرهنگ اسلامی ارائه می‌دهد. بی‌تردید، این کتاب مرجعی ماندگار در مطالعات هنر اسلامی خواهد بود.