کتاب جستارهایی در چیستی هنر اسلامی (مجموعه مقالات و درس گفتارها) (نشر فرهنگستان هنر)

کتاب جستارهایی در چیستی هنر اسلامی اثر هادی ربیعی

«هنر اسلامی» همواره چون معمایی دلکش، اندیشه ورزان و شیفتگان زیبایی را به تأمل واداشته است؛ معمایی که نه در فرمهای تکرارشوندهاش، که در نسبت عمیق آن با معنویت و حقیقت غیبی نهفته است. کتاب پیش رو، با عنوان «جستارهایی در چیستی هنر اسلامی»، مجموعه ای ارزشمند از مقالات و درس گفتارهای استاد هادی ربیعی را در خود گرد آورده است تا از رهگذر این کاوش نظری، پرده از چهره این هنر رازآمیز بردارد.

آنچه این مجلد را در میان آثار مشابه ممتاز میسازد، تلاش مؤلف برای فراروی از تعاریف سطحی و صرفاً تاریخی و صوری است و در عوض، ژرفنگری در بنیادهای معرفتی آن را وجه همت خود قرار داده است. مؤلف در این جستارها، با نگاه نقادانه و تحلیلی، به بررسی نسبت زیباییشناسی و دین میپردازد و نشان میدهد که چگونه هنر در تمدن اسلامی، نه تنها در خدمت تزیین، که در مقام زبان رمزآمیز عرفان و حامل پیام توحید ظاهر میشود. از بررسی نقوش اسلیمی و هندسی گرفته تا عمق مفاهیم خوشنویسی و معماری اسلامی، تمامی فصول کتاب حول محور اصلی «چیستی هویت هنر دینی» میچرخند.

ربیعی با تسلط بر منابع کلاسیک و نگاه بهروز به روششناسی تحقیق هنری، پرسشهای بنیادینی را مطرح میسازد که پاسخ به آنها، دریچهای نو به سوی فهم جایگاه هنر در فرهنگ و تمدن ایران و جهان اسلام می گشاید. این مجموعه، صرفاً یک منبع تخصصی برای پژوهشگران و دانشجویان رشته های هنر و معماری نیست، بلکه دعوتی صمیمانه برای تمامی علاقه مندانی است که به دنبال درک نسبتی عمیق تر میان زمین و آسمان، میان صنعت و اشراق هستند.

مطالعه این اثر، سفری است به اعماق روح هنر شرقی و فرصتی برای بازتعریف جایگاه هنر متعهد در جهان معاصر. باشد که این جستارها، جرقه تفکری نو در باب میراث ماندگار هنر ایرانی-اسلامی باشد و به غنای ادبیات نظری این عرصه بیفزاید.