کتاب دایره المعارف دستبافته داری استان کرمان، دستبافته عشایری و روستایی مناطق بردسیر و شهر بابک (جلد دوم) (نشر میراث فرهنگی)

کتاب دایره المعارف دستبافته داری استان کرمان، دستبافته عشایری و روستایی مناطق بردسیر و شهر بابک اثر عقیل سیستانی

استان کرمان، این سرزمین کهن و پهناور، از دیرباز تاکنون، به عنوان یکی از مهم‌ترین و تأثیرگذارترین مراکز تولید دستبافته‌های عشایری و روستایی ایران، شهرتی جهانی داشته است. در میان مناطق گوناگون این استان، بردسیر و شهر بابک با آب و هوای کوهستانی و معتدل خود، جایگاهی ویژه و ممتاز در تولید دستبافته‌های نفیس و ارزشمند دارند. دستبافته‌های عشایری و روستایی این مناطق، با نقش‌های بدیع و نمادین، رنگ‌های طبیعی و زنده، طرح‌های هندسی و ذهنی، و بافت‌های چشمنواز و مقاوم، نه تنها در ایران، بلکه در بازارهای جهانی، همواره مورد توجه و ستایش خبرگان، کلکسیونرها و دوستداران هنرهای سنتی بوده‌اند.

این دستبافته‌ها، آیینه‌ی تمام‌نمای فرهنگ، باورها، زندگی، طبیعت و هنر مردمان عشایری و روستایی این دیار هستند و هر نقش و طرح، روایتی از داستان‌ها، آرزوها و نگاه عمیق آنان به جهان پیرامون را در خود جای داده است. کتاب «دایرةالمعارف دستبافته‌های استان کرمان، دستبافته‌های عشایری و روستایی مناطق بردسیر و شهر بابک» تألیف عقیل سیستانی، یکی از برجسته‌ترین، پرتلاش‌ترین و نام‌آشناترین پژوهشگران و عکاسان حوزه‌ی هنرهای سنتی و دستبافته‌های عشایری ایران، مرجعی جامع، بی‌نظیر و ماندگار برای شناخت، ثبت و معرفی این گنجینه‌ی ارزشمند و جهانی است.

عقیل سیستانی، با نگاهی عمیق، عاشقانه و پژوهشی، در این کتاب، به روایت تاریخ پرفرازونشیب هنر دستبافی در بردسیر و شهر بابک پرداخته است. او با سال‌ها تحقیق و پژوهش میدانی، تکیه بر اسناد و مدارک تاریخی، مصاحبه با بافندگان و پیشکسوتان این هنر، و مشاهدات دقیق خود، تصویری زنده، ملموس و مستند از این هنر اصیل و جایگاه آن در فرهنگ و اقتصاد منطقه، پیشِ چشم خواننده ترسیم می‌کند. سیستانی، در این اثر، نه تنها به معرفی و توصیف ظاهری دستبافته‌ها و ویژگی‌های فنی و هنری آنها بسنده نکرده، بلکه به روایت زندگی، فرهنگ، باورها، آیین‌ها، نمادها و مردمانی پرداخته است که نسل‌ها در کنار دارهای بافندگی، این نقش‌های ماندگار را خلق کرده‌اند و این میراث گران‌بها را برای نسل‌های آینده، به یادگار گذاشته‌اند.

این کتاب، با ساختاری منظم و فصل‌بندی دقیق، به معرفی کامل و جامع انواع دستبافته‌های عشایری و روستایی مناطق بردسیر و شهر بابک، شامل گلیم‌ها، جاجیم‌ها، گبه‌ها، قالی‌ها، خورجین‌ها، جل‌های اسب، نمکدان‌ها و دیگر دستبافته‌های کاربردی و تزئینی، پرداخته است. هر نوع دستبافته، با جزییات کامل، شامل تاریخچه، منطقه‌ی بافت، مواد اولیه، رنگ‌های طبیعی به‌کاررفته، نقش‌ها و نمادها، طرح‌ها و نقوش، تکنیک‌های بافت و کاربردهای مختلف آن، به شکلی مستند و مصور، در این کتاب معرفی و تشریح شده است. همچنین، سیستانی، با نگاهی آسیب‌ شناسانه، به بررسی چالش‌ها و تهدیدات فراروی این هنر اصیل، از جمله فراموشی نقش‌های کهن، جایگزینی مواد و رنگ‌های مصنوعی، و مهاجرت بافندگان، پرداخته و تلاش کرده است تا با ثبت و مستندسازی دقیق این میراث ارزشمند، گامی مؤثر در جهت ماندگاری، احیا و معرفی آن به نسل‌های آینده و جهان، بردارد.

این کتاب ۳۱۰ صفحه‌ای در قطع رحلی، با جلد سخت و کاغذ گلاسه، به دلیل عکس‌های نفیس و چشمنواز سیستانی، حجم گسترده و اطلاعات جامع، رویکرد پژوهشی عمیق و قلم شیوا و دلنشین، به عنوان یک مرجع ارزشمند، بی‌نظیر و ماندگار، شایسته‌ی جایگاهی والا در کتابخانه‌ی هر هنردوست، پژوهشگر، گردشگر، کلکسیونر و علاقه‌مندی است.