کتاب بررسی نماد زن در اسطوره های دوران باستان (نشر بیهق کتاب)

کتاب بررسی نماد زن در اسطوره های دوران باستان اثر حسین یاوری، شیرین بلاش

زن، این رمزگونۀ ناگشوده و جلوه‌گاه راز هستی، در ژرفای اسطوره‌های باستان جایگاهی بس شگرف و چندلایه دارد. اسطوره‌ها، نخستین زبان بشر برای بیان رمزآمیزترین پرسش‌های وجودی، همواره زن را در چهره‌های گوناگون به تصویر کشیده‌اند؛ گاه چون مادر نخستین و سرچشمۀ حیات، گاه چون الهه‌ای مقتدر و شکست‌ناپذیر، و گاه چون نمادی از فریب، راز، عشق و یا مرگ.

کتاب پیش رو، سفری است تأمل‌برانگیز و ژرف در این قلمرو رمزآلود که به بررسی نماد زن در اسطوره‌های دوران باستان می‌پردازد و دریچه‌ای نو به روی شناخت هویت، فرهنگ و جهان‌بینی تمدن‌های کهن می‌گشاید. حسین یاوری و شیرین بلاش، مؤلفان این اثر، با نگاهی پژوهشگرانه و عشقی به ریشه‌های اساطیری، گنجینه‌ای از دانش و بینش را فراهم آورده‌اند که برای هر دلبستۀ فرهنگ و تاریخ، سرمایه‌ای گران‌بها و خواندنی است. در اسطوره‌های تمدن‌های گوناگون، از میان‌رودان و مصر باستان تا یونان، هند، چین و ایران، زن همواره حضوری پرمعنا و تأثیرگذار داشته است. این اسطوره‌ها، در لفاف نمادها و داستان‌های شگفت، نگاه مردمان باستان را به نیروهای طبیعت، باروری، مرگ، عشق، خرد، جنگ و زیبایی بازتاب می‌دهند.

اینیانا، الهۀ عشق و جنگ در میان‌رودان؛ ایزیس، الهۀ مادر و جادو در مصر؛ آفرودیت، الهۀ زیبایی در یونان؛ و آناهیتا، الهۀ آب‌های روان و باروری در ایران، هرکدام جلوهای از قدرت و رازآمیزی زن در اندیشۀ اساطیری به شمار می‌روند. مؤلفان در این کتاب، با کاوشی مستند در متون کهن، کتیبه‌ها، نقش‌برجسته‌ها و آثار برجای‌مانده، این چهره‌های متنوع و گاه متناقض را به تصویر کشیده و نشان می‌دهند که زن در اسطوره، هرگز موجودی یک‌بعدی و ساده نبوده، بلکه همواره دربردارندۀ نیروی خلاقه و ویرانگر، نرمی و صلابت، عشق و خشم، حیات و مرگ بوده است. آنچه بر اهمیت این کتاب می‌افزاید، نگاه تطبیقی و جامع مؤلفان به اسطوره‌های تمدن‌های گوناگون و نیز تحلیل روان‌شناختی، جامعه‌شناختی و انسان‌شناختی از نماد زن در این روایت‌های دیرینه است.

کتاب، همچنین به تأثیر این نمادهای اساطیری بر هنر، ادبیات، مذهب و حتی نگاه جوامع بعدی به زن و جایگاه او پرداخته و نشان می‌دهد که چگونه این کهن‌الگوها، همچنان در اعماق ناخودآگاه جمعی بشر، جاری و تأثیرگذارند.

این اثر، بی‌گمان برای پژوهشگران اسطوره‌شناسی، روان‌شناسی، جامعه‌شناسی، تاریخ، هنر و همه مشتاقان به شناخت رازهای فرهنگ بشری، سرمایه‌ای گران‌بها و راهگشا خواهد بود و نوری بر تاریک‌های تاریخ و نمادهای آن می‌افکند.