کتاب شوق مجموعه داری: گنجینه آثار لاکی ایران در عصر قاجار: از مجموعه عزت ملک سودآور

کتاب «شوق مجموعه‌داری: گنجینه آثار لاکی ایران در عصر قاجار؛ از مجموعه عزت‌ملک سودآور»

اثری پژوهشی، تصویری و ارزشمند در حوزه تاریخ هنر ایران است که به قلم معصومه فرهاد، مری مک‌ویلیامز و سایمون رتیگ نگاشته شده و با ترجمه علیرضا بهارلو و کیانوش معتقدی در اختیار مخاطبان فارسی‌زبان قرار گرفته است.

این کتاب به بررسی یکی از ظریف‌ترین و در عین حال کمتر شناخته‌شده‌ترین شاخه‌های هنرهای تزیینی ایران، یعنی هنر لاکی در دوره قاجار، می‌پردازد و آن را در قالب یک گنجینه موزه‌ای و مجموعه‌داری هنری معرفی می‌کند.

آثار لاکی در دوره قاجار، بازتابی از ذوق، مهارت و جهان‌بینی هنرمندان ایرانی هستند؛ آثاری که در قالب قلمدان‌ها، جلدهای لاکی، جعبه‌ها و اشیای تزیینی جلوه‌گر شده‌اند و ترکیبی از نقاشی، تذهیب، خوشنویسی و صنایع‌دستی را به نمایش می‌گذارند.

این کتاب با تمرکز بر مجموعه ارزشمند عزت‌ملک سودآور، مخاطب را با نمونه‌هایی شاخص از این آثار آشنا می‌کند و نشان می‌دهد که چگونه هنر لاکی به یکی از بیان‌های مهم زیبایی‌شناسی در عصر قاجار تبدیل شده است.

نویسندگان کتاب با رویکردی علمی و موزه‌محور، به تحلیل تاریخی، هنری و فرهنگی آثار لاکی پرداخته‌اند. آن‌ها ضمن بررسی زمینه‌های اجتماعی و سیاسی عصر قاجار، جایگاه این آثار را در دربار، میان نخبگان و در فرهنگ بصری آن دوره تحلیل می‌کنند.

هنر لاکی در این کتاب نه صرفاً به‌عنوان یک هنر تزیینی، بلکه به‌مثابه رسانه‌ای برای انتقال روایت‌ها، نمادها و ارزش‌های فرهنگی مورد توجه قرار گرفته است. یکی از محورهای اصلی کتاب، مفهوم «مجموعه‌داری» و نقش آن در حفظ و بازشناسی میراث هنری ایران است. مجموعه عزت‌ملک سودآور به‌عنوان نمونه‌ای برجسته از مجموعه‌های خصوصی، بستری فراهم کرده تا آثار لاکی قاجاری از منظر کیفی، سبک‌شناسی و تنوع موضوعی بررسی شوند.

کتاب نشان می‌دهد که مجموعه‌داری آگاهانه چگونه می‌تواند به حفظ، مستندسازی و معرفی هنر ایران در سطح جهانی کمک کند. چاپ کتاب بر روی کاغذ گلاسه و با جلد سخت، اهمیت ویژه‌ای برای نمایش تصاویر باکیفیت از آثار لاکی دارد.

تصاویر رنگی و دقیق، امکان مشاهده جزئیات فنی، نقوش، رنگ‌ها و ترکیب‌بندی آثار را فراهم می‌کنند و تجربه‌ای نزدیک به مشاهده آثار در فضای موزه‌ای به خواننده می‌دهند. قطع وزیری و حجم ۲۸۶ صفحه‌ای کتاب، نشان‌دهنده گستردگی مطالب و دقت در مستندسازی این گنجینه هنری است. ترجمه دقیق و تخصصی علیرضا بهارلو و کیانوش معتقدی نقش مهمی در انتقال مفاهیم تخصصی تاریخ هنر و موزه‌داری ایفا کرده است.

مترجمان با تسلط بر اصطلاحات هنری و حفظ لحن علمی متن اصلی، اثری روان و قابل اعتماد برای مخاطبان فارسی‌زبان فراهم کرده‌اند. این ویژگی، کتاب را به منبعی مناسب برای پژوهشگران، دانشجویان تاریخ هنر و علاقه‌مندان هنرهای تزیینی ایران تبدیل کرده است.

«شوق مجموعه‌داری» علاوه بر ارزش پژوهشی، اثری الهام‌بخش برای علاقه‌مندان به هنر و فرهنگ ایران است. این کتاب نشان می‌دهد که چگونه اشیای ظاهراً کوچک و تزیینی می‌توانند حامل روایت‌های بزرگ تاریخی و فرهنگی باشند. از این منظر، اثر حاضر پلی میان تاریخ هنر، موزه‌داری و مطالعات فرهنگی ایجاد می‌کند و نگاهی تازه به هنر لاکی قاجار ارائه می‌دهد.

در مجموع، این کتاب اثری فاخر و ماندگار در معرفی و تحلیل هنر لاکی ایران در عصر قاجار است؛ کتابی که با تلفیق پژوهش علمی، تصویرپردازی دقیق و نگاه مجموعه‌دارانه، جایگاهی ویژه در میان منابع تاریخ هنر ایران دارد و می‌تواند به‌عنوان مرجعی معتبر در کتابخانه‌های تخصصی و شخصی مورد استفاده قرار گیرد.