کتاب رباعیات خیام جیبی گلاسه با قاب 4 زبانه (خط استاد امیر احمد فلسفی) (انتشارات یساولی)

کتاب رباعیات خیام خوشنویس: امیر احمد فلسفی

 «رباعیات خیام» با خوشنویسی امیر احمد فلسفی، گوهری است کوچک اما گرانبها که فلسفه ژرف خیام را در قالبی فشرده و قابل حمل به خواننده هدیه می‌کند. این کتاب با قطع جیبی، جلد سخت همراه با قاب و کاغذ گلاسه، آنقدر کوچک است که در جیب کت، کیف دستی یا کوله‌پشتی سفر جا بگیرد، اما چنان نفیس و شکیل است که در کتابخانه شخصی نیز همچون جواهری می‌درخشد.

قطع جیبی برای خیام انتخابی شاعرانه است: رباعی خیام خود در نهایت اختصار و ایجاز سروده شده چهار مصرع کوتاه که دنیایی از معنا را در خود جای داده‌اند. حالا این رباعیات در قالبی به همان اندازه فشرده و پرعمق، به دست خواننده می‌رسد. امیر احمد فلسفی، خوشنویس برجسته معاصر، رباعیات خیام را با خط نستعلیق چنان زیبا رقم زده که گویی هر حرف، پاسخی است به پرسش‌های بی‌پاسخ خیام درباره هستی و نیستی، آمدن و رفتن، عمر و مرگ.

کشیدگی‌های نرم حروف، فراز و نشیب کلمات، و نقطه‌هایی که چون دانه‌های تسبیح فلسفه خیام بر صفحه چیده شده‌اند – همگی در خدمت انتقال آن حس تلخ و شیرین شکاکی خیامانه هستند. فلسفی در این اثر کوچک اما ارزشمند، شکوه خوشنویسی ایرانی را در ابعادی مینیاتوری به نمایش گذاشته است. هر صفحه، یک شاهکار خطی است که با دقتی جواهرگونه نگاشته شده؛ ورق که می‌زنی، انگار نه کاغذ که ابریشمی زیر انگشتانت حرکت می‌کند.

یکی از برجسته‌ترین ویژگی‌های این کتاب، چهارزبانه بودن آن است. رباعیات خیام به چهار زبان زنده جهان فارسی، انگلیسی، فرانسوی و عربی – در کنار یکدیگر قرار گرفته‌اند. فارسی به عنوان زبان اصلی، شیرینی و ایهام کلام خیام را حفظ کرده؛ ترجمه انگلیسی با دقتی علمی مفاهیم فلسفی را منتقل می‌کند؛ ترجمه فرانسوی با لطافتی شاعرانه، روح خیام را به خیابان‌های پاریس می‌آورد؛ و ترجمه عربی، خیام را به خویشاوندی زبانی با شاعران عرب پیوند می‌زند (و در این نسخه، برخلاف نسخه پیشین که پنج‌زبانه با آلمانی بود، زبان آلمانی حضور ندارد).

این ویژگی، «رباعیات خیام» را به یک اثر بین‌المللی تبدیل کرده است؛ کتابی که در کتابخانه‌های تهران، لندن، پاریس و قاهره، در یک ردیف خواهد نشست. قطع جیبی در کنار چهارزبانه بودن، پیام روشنی دارد: خیام متعلق به همه مردم جهان است، در همه جا و در هر زمان. این کتاب را می‌توانی در مترو و اتوبوس بخوانی، در سفرهای هوایی و قطار، در خلوت نیمه‌شب یا در میان جمع دوستان. هر جا که باشی، خیام با آن فلسفه تلخ و شیرینش همراهت است.

۳۶۸ صفحه کاغذ گلاسه با جلد سخت قاب‌دار، تعداد رباعیات بیشتری را نسبت به نسخه‌های معمول (که معمولاً ۱۵۰ تا ۲۰۰ رباعی دارند) در خود جای داده است. این کتاب شامل اکثر رباعیات منسوب به خیام – چه رباعیات قطعی و چه آنهایی که با تردید به او نسبت داده شده‌اند – می‌شود. برای پژوهشگر و علاقه‌مند جدی خیام، این نسخه مرجعی ارزشمند و در عین حال قابل حمل است. «رباعیات خیام» در قطع جیبی برای چه کسانی است؟ برای مسافری که در جاده‌ها دنبال همراهی فلسفی می‌گردد، برای دانشجویی که می‌خواهد خیام را همیشه در کیفش داشته باشد، برای دوستداران خارجی خیام که به دنبال نسخه‌ای قابل حمل و چندزبانه هستند، و برای هر کسی که باور دارد یک رباعی خیام می‌تواند در یک دقیقۀ انتظار، دنیایی از معنا را در دلت بریزد.